Het was ons vorig jaar toen we in hetzelfde appartement zaten al aangeraden om een bezoekje met rondleiding te brengen aan de zeepfabriek, maar toen kwam het er niet van. Terwijl we er nota bene nog geen honderd meter vandaan zaten, de bovenstaande foto ervan is vanaf ons balkon genomen! Maar afgelopen woensdag was het dan zover, en het viel niks tegen.
Ik had min of meer begrepen dat het een soort museum was, vooral omdat er sinds het begin ervan in 1923 niks veranderd was, zelfs de eigenaren zijn nazaten van de oprichter en naamgever van de fabriek S.K.Kentouri. Maar dat bleek een misvatting. Het zag er allemaal heel antiek uit maar hij produceerde nog steeds zeep, verkocht in Griekenland en zelfs uitgevoerd naar andere landen. De productie vindt jaarlijks plaats van ongeveer november tot maart. Dat komt omdat de zeep gemaakt wordt van het afvalproduct van olijven, namelijk wat ervan overblijft nadat de olijven uitgeperst zijn, en de olijvenoogst valt ongeveer in die periode. Wat er voor de zeep aan toegevoegd wordt is alleen soda, en tegenwoordig doen ze er ook in beperkte mate wat geurstof bij, hoewel niet bij al de zeep kennelijk want de stukken die ik berook hadden nauwelijks geur. De kleur is die van de aangevoerde olijvenpulp, en die is mintgroen.
Ik hou erg van oude machines en ambachten, niet alleen omdat het meestal fotogeniek is, maar ook omdat ik van handvaardigheid hou en ergens in mijn achterhoofd dat toch als de meest pure vorm van creativiteit beschouw.
Verder zeg ik iets over het productieproces onder de foto’s.
Groetjes
rené
Een van de twee enorme tanks waarin de olijvenpulp gestort wordt en deels ontwaterd.
In het begin was er geen elektriciteit in Ormos en daarom werden de machines aangedreven door een stoommachine die wielen had, hier door de gids aangeraakt, die met banden met andere wielen waren verbonden, linksboven op de foto, die stangen lieten draaien die met de machines verbonden waren. De ontwerper/maker van die stoommachine was een Turkse technicus, D Isigoni uit Smyrna, die later de ontwerper voor de Engelse auto de MINI cooper werd.
Gewoon een mooi plaatje
Hoewel er geen nieuwe zeep in deze periode wordt gemaakt moet het wel verwerkt/ ingepakt etc. worden. Dus nu slechts drie medewerkers, in de oogsttijd 5 meer.
Hoewel hier de nog vloeibare zeep in wordt gedaan was die bak ontzettend smerig.
Vermoedelijk zijn dit de zakken soda.
Op een filmpje zag je hoe de vloeibare zeep in dezelfde ruimte gestort wordt als waar wij stonden, in een soort provisorische bak van vies-houten planken.
Hier goed te zien hoe die bak er uitzag. Als het gestold is wordt de zeep in grote brokken gesneden met een mes aan een touw.
Hier de planken van die bak en de uiteindelijke brokken zeep.
Brokken zeep.
Kleine zeepjes
De opdrukken worden er handmatig ingestanst.
Hier de zeepjes met de naam van de oprichter en naamgeven van de fabriek.
Deze stukken moeten nog in kleine zeepjes gesneden worden
Je mocht zelf even kijken (dit zijn mijn benen) hoe die opdrukmachine werkte, alle zeepjes worden zo handmatig/voetmatig van die opdrukken voorzien. Met je voeten ging dat apparaat omhoog en omlaag.
Zo worden de grote stukken zeep in kleinere stukken gesneden.
